Vochtige wondbehandeling

Vochtige wondbehandeling

Voor de secundaire wondgenezing en de bijbehorende vereiste weefselopbouw ter opvulling van ontbrekend weefsel geldt de vochtige wondbehandeling tegenwoordig als standaard. Deze behandelmethode heeft haar waarde met name bewezen bij de behandeling van chronische problematische wonden.

De wetenschappelijke grondslag van de vochtige wondbehandeling is gelegd door Winter (1971). Hij toonde aan dat vochtig en doorlaatbaar wondverband en de daarmee gerealiseerde “moist wound healing” tot een snellere genezing leidde dan een droge, aan lucht blootgestelde wond. Dit wordt bevestigd door recenter onderzoek. Volgens Turner (1990) leidt de permanente vochtige behandeling tot een significant snellere vermindering van het wondoppervlak en meer granulatieweefsel. Daarnaast kon een versnelde herepithalisatie vastgesteld worden. Bovendien blijkt vochtig wondverband een goed reinigend effect te hebben zon- der dat immunocompetente cellen beschadigd worden.

Wondverband voor de vochtige wondbehandeling

Voor de praktische uitvoering van de vochtige wondbehandeling is momenteel een grote verscheidenheid aan wondverband beschikbaar die het gehele traject van een behandeling bestrijkt.

TenderWet – wondkussen met superabsorber

Het succes van een vochtige wondbehandeling is echter afhankelijk van een belangrijke voorwaarde: er moet sprake zijn van een permanente, ononderbroken, evenwichtige toevoer van vocht naar de wond. Als de wond op enig moment uitdroogt, leidt dat onherroepelijk tot het afsterven van de cellen. Dan zal er verdere necrose optreden die de wond nog dieper kan maken. TenderWet 24 Active en TenderWet plus wondpads met superab- sorber (PHMB bij de plus variant) zijn bijzonder effectieve wondverbanden voor de behandeling van chronische, geïnfecteerde en niet-geïnfecteerde, natte en droge wonden tijdens de reinigingsfase en het begin van de granulatiefase. Deze hoge mate van effectiviteit is te danken aan de speciale werking, waarbij de wond continu “gespoeld” wordt.

TenderWet 24 Active en TenderWet plus zijn meerlagige pads met een absorberende kern die als belangrijkste bestanddeel superabsorberend polyacrylaat (SAP) bevat. Daarnaast bevat TenderWet plus PHMB (polyhexanide) waardoor de bacteriën gedood worden. De medicijnvrije superabsorber is geactiveerd met een bepaalde hoeveelheid Ringeroplossing die vervolgens gedurende een aantal uur voortdurend aan de wond wordt afgegeven. De constante afgifte van Ringer-oplossing verzacht het necrotische weefsel (1), maakt het los en spoelt het weg.

Tegelijkertijd wordt het met bacteriën besmette wondexsudaat 3 geabsorbeerd en in de absorberende kern vastgehouden en gedood door middel van PHMB. Deze uitwisseling – de afgifte van Ringer-oplossing en opname van proteïnen – werkt, omdat de superabsorber meer affiniteit heeft voor het proteïnehoudende wondexsudaat dan voor de natriumhoudende Ringer-oplossing (2). Zo vervangt het wondexsudaat de oplossing in de wondpad. Zodra de factoren die de genezing belemmeren uit de weg geruimd zijn, dat wil zeggen de wond vrij is van necrotisch weefsel, detritus en deklagen, zijn de benodigde omstandigheden voor de vorming van granulatieweefsel aanwezig: proliferatieve cellen kunnen naar de wond migreren en capillaire groei wordt mogelijk (3).

Het vocht en de elektrolyten in de Ringer-oplossing, zoals natrium, kalium en calcium, dragen bij aan de celgroei.

Er zijn geen contra-indicaties voor TenderWet 24 Active en TenderWet plus. In sommige gevallen is er tijdens het begin van de reinigingsfase met TenderWet 24 Active of TenderWet plus een duidelijke toename zichtbaar van de afmeting van de wond.

TenderWet 24 Active / cavity en TenderWet plus / cavity zijn verkrijgbaar in verschillende vormen en maten voor een goede aanpassing aan verschillende wondsituaties. TenderWet plus en TenderWet plus cavity zijn geactiveerd met Ringer-oplossing en PHMB(polyhevanide).

Dat betekent dat afgestorven weefsel, dat nog niet als zodanig herkenbaar was, verwijderd is. De fysische kenmerken van de superabsorber in combinatie met de buitenkant van geweven stof van de wondpad geven TenderWet 24 Active en TenderWet plus de noodzakelijke eigenschappen van een kompres. Bij grote wonden moeten de wondpads elkaar iets overlappen als dakpan- nen. TenderWet 24 Active en TenderWet plus zijn verkrijgbaar in ver- schillende afmetingen en in ronde en vierkante vorm, zodat ze aan verschillende toepassingseisen voldoen.

TenderWet 24 Active en TenderWet 24 Active cavity kunnen tot 24 uur op/in de wond blijven. TenderWet plus behoudt zijn absorberende, reinigende en bacteriedodende werking ongeveer 72 uur. Het aantal verbandwisselingen wordt echter voornamelijk bepaald door de hoeveelheid exsudaat die de wond produceert. Daarnaast minimaliseren de siliconenbanen aan de wondcontactzijde bij TenderWet plus het risico van plakken aan de wond

TenderWet plus is van dezelfde materialen gemaakt als TenderWet 24 Active, maar zodanig ontworpen dat de reinigende, absorberende en bacteriedodende werking (door middel van PHMB) 72 uur aanhoudt. Ter bescherming tegen doorlekken is aan de buitenzijde in het verband een waterafstotende laag geïntegreerd. De bovenzijde van het kompres met deze geïntegreerde beschermende laag is te herkennen aan parallelle groene strepen, zodat de wondpad correct aangebracht wordt. Vanwege deze beschermende laag zijn TenderWet 24 Active en TenderWet plus niet geschikt om de wond mee te vullen.

TenderWet plus cavity en TenderWet 24 Active cavity wond- pads zijn zacht en handelbaar, hebben geen waterafstotende beschermlaag en zijn geschikt voor het opvullen van diepe wonden. TenderWet plus en TenderWet plus cavity zijn al geactiveerd met Ringer-oplossing en PHMB dus gebruiksklaar.

 

Het volgende geldt voor alle TenderWet-wondpads: ze zijn niet zelfklevend en moeten adequaat bevestigd worden, bijvoor- beeld met een volledig bedekkende pleister van elastische klevende nonwoven stof (bijvoorbeeld Omnifix) of elastische aanpasbare bandages (bijvoorbeeld Peha-crepp, Peha-haft).

 

Sorbalgon: tamponneerbare calciumalginaatkompressen

Sorbalgon is het ideale wondverband voor de reiniging en de granulatie bij gekloofde en moeilijk toegankelijke wonden, want Sorbalgon kan uitstekend getamponneerd worden en zorgt hierdoor ook bij diepe wonden voor een effectieve reiniging en conditionering. Sorbalgon is een niet-geweven kompres uit hoogwaardige cal- ciumalginaatvezels die droog in de wond gestopt worden (1).

Bij contact met natriumzout, zoals dat bijvoorbeeld in het bloed of het wondsecreet aanwezig is, zwellen de vezels op en veranderen ze in een vochtige, absorberende gel die de wond opvult (2). Omdat Sorbalgon de wond volledig opvult, worden ook de ziektekiemen diep in de wond geabsorbeerd en veilig in de gel vastgehouden (3). Dit leidt tot een efficiënte vermindering van de ziektekiemen en voorkomt dat er opnieuw contaminatie optreedt. Wonden worden snel gereinigd, zodat Sorbalgon met name bij de behandeling van chronische en geïnfecteerde wonden van grote waarde is.

De gel-achtige consistentie van Sorbalgon werkt bovendien als een vochtig verband dat voorkomt dat de wond uitdroogt. Er ontstaat een microklimaat dat gunstig is voor de wondgenezing, de vorming van granulatieweefsel bevordert en de wond soepel houdt.

Door de gelvorming plakt Sorbalgon niet aan de wond en kan het verband nagenoeg pijnloos verwisseld worden. Voor de vol- ledige verandering van de calciumalginaatvezels in een gel moet de secretie echter wel toereikend zijn. Als er derhalve gekloofde wonden met geringe secretie getamponneerd moeten worden, moet Sorbalgon met een Ringer-oplossing bevochtigd worden. Vezels die eventueel in de wond aanwezig zijn, kunnen met een Ringer-oplossing weggespoeld worden. De gelprop wordt met een pincet uit de wond verwijderd. De frequentie waarmee het verband verwisseld moet worden, is afhankelijk van de wond. In de reinigingsfase kan het naar gelang de mate van exsudatie zo zijn dat het verband een- of tweemaal per dag moet worden ver- wisseld. Later, als de granulatie begint, hoeft het verband waarschijnlijk maar om de twee of drie dagen te worden verwisseld. Sorbalgon wordt in twee formaten als vierkant kompres aangeboden. Sorbalgon T is specifiek bedoeld als tamponnadestrook voor grotere wonden.

 

 

 

 

 

Hydrosorb: hydrocellulair gelverband

Hydrosorb is met name geschikt om granulatieweefsel en jong epitheel vochtig te houden en te beschermen. Hiermee is het het optimale wondverband voor een fasegerichte behandeling die aansluit op een behandeling met TenderWet of Sorbalgon.

Hydrosorb is een kant-en-klare gel uit absorberende polyurethaanpolymeren die 60% water bevatten. Hierdoor kan Hydro- sorb van begin af aan gedurende meerdere dagen zelfstandig vocht aan de wond afgeven (1). Tegelijkertijd neemt Hydrosorb overtollig secreet op, dat vervolgens in de gelstructuur wordt vastgehouden. Deze uitwisseling garandeert dat het vochtig- heidsniveau voor de wondgenezing optimaal is, waardoor de granulatie en epithalisatie bespoedigd worden (2). Het oppervlak van Hydrosorb is bovendien bestendig tegen ziektekiemen en waterdicht, waardoor het een veilige bescherming tegen secundaire infecties biedt. Hydrosorb plakt niet aan de wond en ook als het langere tijd op de wond heeft gezeten, kan het zonder risico op wondirritatie verwijderd worden. In tegenstelling tot hy- drocolloi??den kan Hydrosorb in zijn geheel weggehaald worden, omdat de gelstructuur door het geabsorbeerde wondsecreet niet oplost. Op de wond blijft niets achter en hij kan zonder voorafgaande spoeling nauwkeurig gecontroleerd worden.

Het grote voordeel in de praktijk is bovendien de transparantie van Hydrosorb. Deze blijft ook in het geval van een langere ligtijd behouden. Hierdoor kan de wond te allen tijde geïnspecteerd worden zonder dat het verband verwisseld hoeft te worden. Dit garandeert dat de wond de rust krijgt die voor de genezing zo belangrijk is, en dat het verband zeer kosteneffectief is omdat het minder vaak verwisseld moet worden.

Hydrosorb is in twee uitvoeringen verkrijgbaar: Hydrosorb en Hydrosorb Comfort. Beide hydrogels hebben hetzelfde fysische werkingsprincipe, maar onderscheiden zich door de fixatiemo- gelijkheden. Hydrosorb heeft geen zelfklevende fixatierand en wordt in de regel met een fixatieverband, fixatiepleisters of een drukverband vastgezet.

Hydrosorb Comfort is voor een veilige, tegen ziektekiemen be- stendige fixatie voorzien van een omhullende, hypoallergene plakfolie. In combinatie met het kiembestendige en waterdichte oppervlak van Hydrosorb Comfort vergemakkelijkt dit vooral de dagelijkse hygiëne.

 

 

 

 

 

Hydrocoll: absorberend hydrocolloïd verband

Hydrocoll is een zelfklevend, absorberend hydrocolloïd verband voor de reiniging en conditionering van niet-geïnfecteerde wonden.

De term “colloïd” is afkomstig uit het Grieks en duidt een stof aan die in een zeer fijne verdeling in een matrix is geïntegreerd. Dienovereenkomstig bestaat Hydrocoll uit absorberende en op- zwelbare hydrocolloïden die in een zelfklevend elastomeer zijn aangebracht. Hierbij fungeert een semidoorlaatbare folie als kiembestendige en waterdichte beschermlaag. Bij de opname van wondsecreet door de hydrocolloïde delen van het verband zwellen ze op en veranderen in een gel die in de wond uitzet en deze vochtig houdt (1). De gel behoudt zijn absorptievermogen totdat de hydrocolloïden verzadigd zijn. De verzadiging van de hydrocolloïden blijkt uit de opzwelling van het verband (2). In dat geval moet Hydrocoll verwisseld worden.

Door de kleefkracht van het elastomeer kan Hydrocoll net zoals een pleister op de wond aangebracht worden. Als Hydrocoll in gel verandert, verdwijnt in de wond de kleefkracht. Hierdoor tast Hydrocoll de wond niet aan, omdat het uitsluitend op de onbeschadigde rand eromheen gefixeerd is. Als het verband verwijderd wordt, blijft bovendien een beschermende gellaag op de wond achter (3), zodat het verband verwisseld kan worden zon- der dat er een trauma ontstaat. De achterblijvende gellaag wordt bij het verwisselen van het verband met een Ringer-oplossing gereinigd. Hij heeft een etterachtige consistentie, maar mag niet met etter verward worden.

Door het gebruik van uiterst hydroactieve colloïden heeft Hydro- coll een goed absorptievermogen en is derhalve ook geschikt voor wonden met een sterke secretie. Overtollig secreet en de daarin aanwezige ziektekiemen worden tijdens het opzwellen snel in de gelstructuur opgenomen en veilig vastgehouden. Hierdoor verbetert tegelijkertijd de microcirculatie in het wondgebied en worden met name bij chronische wonden waarbij de reinigingsfase stagneert, de lichaamseigen reinigingsmechanismen weer geactiveerd.

In de granulatiefase stimuleert het vochtige wondmilieu bij gebruik van Hydrocoll vooral de werkzaamheid van de fibroblasten, die in belangrijke mate de opbouw van weefsel in gang zetten. In de epithalisatiefase worden de deling en verandering van de epitheelcellen ondersteund. Als er geen complicaties optreden, kan Hydrocoll in deze fase meerdere dagen op de wond blijven zitten totdat de epithalisatie is afgesloten.

De kiembestendige en waterdichte beschermlaag fungeert als een veilige barrière tegen ziektekiemen en beschermt de wond tegen vuil en vocht. Mobiele patiënten kunnen met het verband douchen.

Overzicht van wondverband voor de droge en vochtige wondbehandeling