Wondgenezing

Er bestaan drie verschillende types wondgenezing:

  1. Genezing per prinam
  2. Genezing per secundam
  3. Regeneratieve genezing

Genezing per prinam

Bij genezing per prinam gaat het om een zuivere wond zonder necrose, zonder contaminatie en zonder vreemde lichamen. De wond heeft gladde wondranden. Er zijn geen factoren die de wondgenezing belemmeren. De wond wordt primair gesloten (bijvoorbeeld door middel van een hechting). Er wordt heel snel granulatieweefsel gevormd. Er is nauwelijks contractie van de wond nodig. Er is meestal een vlotte epithelisatie (typevoorbeeld; biopsiewond)

Genezing pe secundam

Bij genezing per secundam gaat het om een wond met necrose, die ook gecontamineerd en/of geïnfecteerd kan zijn, en die eventueel ook vreemde lichamen bevat. Er zijn vaker gelacereerde (gescheurde) wondranden. Bovendien zijn dikwijls geassocieerde aandoeningen die de wondgenezing vertragen, zoals vasculaire insufficiëntie of diabetes. Naast de vorming van granuatieweefsel is het vooral de contractie van de wond die zorgt voor verkleining van het wondoppervlak alsmede de vorming van een bed waarop epithelisatie in de periode daarna mogelijk is. Het is duidelijk dat dit type wondgenezing in de regel meer tijd in beslag neemt dan de primaire wondgenezing.

Regeneratieve wondgenezing

Bij regeneratieve wondgenezing gaat het om het oppervlakkige wonden waarbij alleen de opperhuid beschadigd is. De wond raakt weer geheeld door een proliferatie van de aanwezige epitheelcellen in de wondranden en in de adnexen (zoals haarfollikels) in de diepte van de wond (typevoorbeeld: donorsite van skingrafts).

Factoren die de wondgenezing beïnvloeden

De genezing van wonden wordt door talloze factoren beïnvloed. De snelheid waarmee een wond geneest, is afhankelijk van de algemene lichamelijke toestand van de patiënt en de specifieke gevolgen daarvan. Daarbij wordt een onderscheid gemaakt tussen lokale en systemische verstorende factoren. Deze dienen zoveel mogelijk met behulp van passende maatregelen geëlimineerd te worden om het genezingsproces van de chronische ulceratie te bevorderen.

Lokale factoren

Systemische en lokale factoren die de wondgenezing beïnvloeden

Lokale factoren die van invloed zijn op het genezingsproces, zijn de feitelijke toestand van de wond en de kwaliteit van de toegepaste wondverzorging. De belangrijkste factoren zijn:

Lokalisatie van de wond: bevindt de wond zich in weefsel met een goede of slechte doorbloeding of in de buurt van de anus?;
Toestand van de wondbodem: hoeveelheid genecrotiseerd weefsel, wondkorsten, wildgroei e.d.;
Aard van de exsudatie: bloedend, bloederig-sereus, etterend, uitgedroogd;
Verspreiding van het aantal ziektekiemen / infectie;
Ouderdom van de wond: acuut trauma, chronische wondtoestand;
Druk en mechanische belasting in het wondgebied;
Toestand van de wondranden: maceratie, oedemen, gegroefd;
Omvang en diepte van de wond;
Lokale wondbehandeling: wordt het juiste wondverband gebruikt?
Temperatuur en vochtig wondmilieu.
Systemische verstorende factoren

De systemische factoren zijn per patiënt verschillend en afhankelijk van de algemene lichamelijke en geestelijke conditie. De relevantie van elke factor is ook verschillend, waarbij sommige factoren, zoals vaatziekten en stofwisselingsstoornissen, zelfs wonden kunnen veroorzaken.

Leeftijd van de patiënt: naast de fysiologische leeftijd (hoe ouder, hoe minder algemene celactiviteit) wordt de wondgenezing bij oudere patiënten ook belemmerd door multimorbiditeit; Voedingsstatus en kwaliteit van de voeding; Status van het immuunsysteem: Een gebrekkig immuunsysteem leidt sneller tot een verstoring van de wondgenezing en infecties; Primaire aandoeningen; Postoperatieve complicaties zoals trombose, pneumonie, uremie e.d.;
Geneesmiddelen: immuunsuppresiva, cytostatica, antiflogistica en anticoagulantia e.d. hebben een negatief effect op de wondgenezing; Psychosociale situatie van de patiënt: De medewerking van de patiënt bij het wondgenezingsproces is belangrijk voor een succesvolle behandeling. Dementie, alcohol- en drugsgebruik kunnen een negatieve uitwerking op het behandelingsproces hebben;
Dehydratatie.